
شاید عجیب بنظر برسد اما ماسک خاک رس برای پوست و صورت خواص بی نظیری دارد. خاک رس یک ماده طبیعی است که برای پاکسازی پوست تاثیرگذار است. خاک رس را میتوانید در سه نوع خاک رس قرمز، خاک رس سفید و خاک رس سبز بیابید. استفاده از ماسک خاک رس به طور دائم (در هفته 2 الی 3 مرتبه) نتایج خوبی برای پوست شما از جمله صاف شدن سطح پوست و آبرسانی، از بین بردن چربی اضافه پوست و از بین بردن لک های پوستی اشاره کرد. یکی از روش هایی که برای از بین بردن جوش و آکنه های پوست میتوانید استفاده کنید ماسک خاک رس است.
ماسک خاک رس جوش های سرسیاه، سموم و باکتری های پوست را از بین میبرد همچنین سلول های مرده پوستی را از بین میبرد و منافذ باز پوست را کمتر میکند. در ادامه مقاله قصد داریم به طور کامل به فواید استفاده از ماسک خاک رس بپردازیم.
انواع ماسک خاک رس: ماسک خاک رس ماده ای طبیعی میباشد که برای انواع پوست ها قابل استفاده است و باعث درخشندگی، حذف سلول های مرده پوستی و همچنین لایه برداری پوست میشود. از خواص بی نظیر این ماده میتوان به از بین بردن لک ها و جوش ها و رفع سموم پوستی اشاره کرد. ماسک خاک رس در سه رنگ، ماسک خاک رس سفید، ماسک خاک رس سبز و ماسک خاک رس قرمز وجود دارد که در ادامه به هرکدام از آنها به صورت مجزا میپردازیم.
ماسک خاک رس سبز برای چه کسانی مناسب است؟ماسک خاک رس سبز برای پوست های چرب و دارای جوش و آکنه مناسب است. برای افرادی که چربی بیش از حد پوست دارند و این چربی باعث ایجاد جوش های التهابی، سرسیاه و آکنه میشود گزینه ای خوب محسوب میشود.
ماسک خاک رس سفید برای چه کسانی مناسب است؟ ماسک خاک رس سفید بدلیل لایه برداری و پاکسازی عمیق پوست برای پوست های معمولی بهترین عملکرد را دارد و از جوش و آکنه جلوگیری میکند و لک های پوستی را به مرور کمرنگ میکند.
ماسک خاک رس صورتی برای چه کسانی مناسب است؟ ماسک خاک رس صورتی گزینه ای مناسب برای افرادی است که از حساسیت پوست خود از محصولی برای پاکسازی و از بین برنده جوش و آکنه استفاده نمیکنند. اما ماسک خاک رس صورتی حتی برای پوست هایی که دارای التهاب میباشند نیز مناسب است.
ماسک خاک رس بدلیل طبیعی بودن و به دور از مواد شیمیایی بودن عوارض جدی برای پوست شما ندارد بلکه تنها مشکلی که ممکن است پیش آید زمانی است که شما از این ماسک بیش از حد نرمال(2 الی 3 مرتبه در هفته ) استفاده کنید و یا زمان طولانی این ماسک بر روی پوست شما باشد که باعث خشکی پوست میشود.
ماسک خاک رس را ابتدا با مقداری آب یا گلاب ترکیب کرده و باید بخوبی مخلوط شوند و بر روی پوست تمیز بزنید. این ماسک باید به مدت 15 الی 20 دقیقه روی پوست شما بماند سپس صورت را با آب سرد آبکشی کنید. بعد از آبکشی بدلیل لایه بردار بودن این ماسک بهتر است از کرم های مرطوب کننده استفاده کنید.
ماسکهای خاک رس (Clay masks) معمولاً بر پایه خاکهای سیلیکاتی مثل کائولین، بنتونیت، مونتموریلونیت و ایلیت ساخته میشوند؛ اینها «آلومینوسیلیکاتهای لایهای» با بار منفی سطحی و سطح ویژه بسیار بالا هستند. همین ساختار معدنی است که تعیین میکند ماسک خاک رس روی پوست صورت دقیقاً چه کار میکند.
سطح دانههای رس، پوشیده از بار منفی و گروههای هیدروکسیل است؛ این سطح میتواند لیپیدها، سبوم، قطعات کراتین و آلودگیهای آلی را از طریق جذب سطحی (Adsorption) و تا حدی تبادل یونی به خود بگیرد. وقتی ماسک روی پوست مرطوب پخش میشود و شروع به خشک شدن میکند، گرادیان غلظت ایجاد میشود و بخشی از چربی سطحی و محتوای منفذ (sebum plug) به سمت ماتریکس رس کشیده میشود.
در یک کارآزمایی بالینی روی پوست چرب و آکنهای که ماسک خاک رس حاوی کائولین و بنتونیت دو بار در هفته به مدت چهار هفته استفاده شد، کاهش معنیدار سبوم سطحی، کاهش ضایعات آکنه (کومدون و پاپول) و بهبود بافت پوست گزارش شده است.
این دادهها با مطالعات جدیدتر روی ماسکهای حاوی مخلوط رسها هم همخوانی دارد که کاهش تولید سبوم و مات شدن سطح پوست را نشان دادهاند.
نتیجه: در پوست چرب و مختلط، ماسک خاک رس بهصورت فیزیکی بار چربی سطحی را کم میکند، منافذ را از مواد اکسیدشده و کومدونال پاکتر میکند و به همین دلیل در درمان حمایتی آکنه خفیف، جایگاه علمی قابل دفاعی دارد.
در نگاه اول انتظار داریم چیزی که اینقدر چربی و آب جذب میکند، پوست را خشک و تحریک کند؛ اما واقعیت کمی پیچیدهتر است. رسها علاوه بر جذب، رفتار «بافر رطوبتی» دارند: آب را در ماتریکس خود نگه میدارند و در تماس کوتاهمدت، میتوانند رطوبت سطحی استراتوم کورنئوم را افزایش دهند.
در مطالعهای روی ماسک خاک رس در افراد با پوست چرب و آکنهای، پس از چند هفته استفاده، افزایش معنیدار هیدراسیون استراتوم کورنئوم (بر اساس Corneometry) و کاهش ترانساپیدرمال واتر لاس (TEWL) گزارش شده است؛ یعنی سد پوستی در مجموع عملکرد بهتری پیدا کرده است.
مطالعهی دیگری که روی فرمولاسیون ماسک خاک رس انجام شده، نشان داده این نوع ماسکها در صورت داشتن pH نزدیک فیزیولوژیک و زمان تماس کنترلشده، میتوانند بدون افزایش تحریکپذیری، رطوبت پوست را حفظ کنند و همزمان اثر پاککنندگی و ضدآکنه داشته باشند.
به زبان ساده: تماس کوتاهمدت، همراه با شستوشو و استفاده از مرطوبکننده بعد از ماسک، باعث میشود اثر خالص روی سد پوستی، بیشتر حمایتی باشد تا مخرب. مشکل زمانی شروع میشود که ماسک بارها در هفته، با زمان ماند خیلی طولانی یا روی پوست خشک/حساس استفاده شود.
پوست آکنهای معمولاً با افزایش Cutibacterium acnes و تولید پورفیرینها همراه است. در کارآزماییهای بالینی روی ماسکهای خاک رس، کاهش شمار ضایعات التهابی و نیز کاهش شاخصهای پورفیرینی گزارش شده و این نشان میدهد که با کم کردن سبوم و تغییر میکرو محیط سطح پوست، رشد بیش از حد این باکتری مهار میشود.
از طرف دیگر، بسیاری از رسها حاوی منیزیم، روی، کلسیم و عناصر کمیاب هستند که میتوانند اثرات ضدالتهابی و التیامبخش خفیف داشته باشند؛ ترکیبی از کاهش سبوم، کاهش بار میکروبی و این اثرات معدنی، در مجموع به کاهش قرمزی خفیف و یکنواختتر شدن رنگ پوست کمک میکند.
مطالعهای روی انواع رسهای رنگی بهعنوان ماسک صورت نشان داده که اگرچه تغییر معنیداری در «سفتی و الاستیسیته» پوست در کوتاهمدت دیده نشده، اما داوطلبان احساس کشش مکانیکی و «لیفت موقت» بعد از استفاده را گزارش کردهاند که ناشی از انقباض مکانیکی فیلم خاک رس هنگام خشک شدن است.
مرور سیستماتیک استفاده از انواع رسهای کائولین، بنتونیت، مونتموریلونیت، فولر ارت و… در محصولات آرایشی نشان میدهد که این مواد در غلظتهای رایج (حدود ۱۰–۳۰٪ در ماسکها) از نظر سمیت سیستمیک و تحریکپذیری پوست، در اغلب افراد ایمن محسوب میشوند؛ اگرچه موارد معدودی از اریتم، ادم و پاپول در افراد حساس گزارش شده است.
از نظر عملی، پیام این دادهها این است که:
برای پوستهای چرب و مختلط، استفاده ۱–۲ بار در هفته با زمان تماس حدود ۱۰–۱۵ دقیقه میتواند رویکرد منطقی باشد.
برای پوستهای خشک، حساس یا با سد پوستی مختل، استفاده مکرر از ماسک خاک رس (بهخصوص اگر کاملاً روی صورت خشک شود) میتواند TEWL را افزایش دهد، میکروترومای سطحی ایجاد کند و احساس کشش و سوزش بیاورد؛ در این گروه، یا نباید استفاده شود یا باید بسیار محدود و همراه با مرطوبکنندهی ترمیمکننده باشد.
جمعبندی علمی این است که ماسک خاک رس یک ابزار فیزیکوشیمیایی برای تنظیم سبوم، پاکسازی منافذ و تعدیل میکرو محیط سطح پوست است که در بستر فرمولاسیون مناسب و مصرف کنترلشده، میتواند بدون آسیب زدن به سد پوستی، به بهبود آکنه خفیف، براقیت و بافت ناهموار کمک کند.